Proces pristupanja Evropskoj uniji (EU) praktično je stao od ulaska Hrvatske 2013. godine. Zemlje zapadnog Balkana su izgubile priliku da iskoriste prednosti koje proces pristupanja EU donosi, i koje su vidljive kod zemalja koje su pristupile EU između 2004. i 2013. godine.
Analiza je pokazala da je Srbija regionalni lider tj. da relativno posmatrano najmanje zaostaje za prosekom EU, ali je daleko od kluba zemalja EU kada se govori o životnom standardu. U oblasti ekonomskih parametara koji najviše utiču na životni standard Srbiji je potrebno 35 godina da dostigne prosek u EU, dok je najuspešnija u pogledu digitalizacije, gde je iznad proseka EU i prednjači 4 godine.
Predstavljeni su prvi rezultati analize o konvergenciji ka EU
U Institutu za razvoj i inovacije u Beogradu je 7. novembra 2025. godine održana konferencija povodom predstavljanja prvih rezultata analize konvergencije Srbije i zemalja regiona ka EU. Konferenciju je otvorio Miodrag Milosavljević, zamenik direktora Fondacije za otvoreno društvo zapadni Balkan.
Nakon uvodne reči, metodologiju obračuna konvergencije ka EU je predstavio Branimir Jovanović, ekspert iz Bečkog instituta za međunarodne ekonomske studije (wiiw), i istakao važnost posmatranja podataka iz istraživanja kao alata za javne politike.
Po prvi put obračunate podatke o konvergenciji Srbije ka EU predstavio je i analizirao Nenad Jevtović, direktor Instituta za razvoj i inovacije. Institut je kroz istraživački rad u prethodnih godinu dana radio na ovoj analizi uz koordinatore projekta – wiiw i Think Europe iz Ljubljane, kao i regionalne partnere.
Poseban osvrt, koji se odnosio na uporednu analizu Srbije i Severne Makedonije, izneo je Viktor Mitevski izvršni direktor Asocijacije za istraživanja i analize ZMAI iz Skoplja, i tom prilikom podelio iskustvo te zemlje u pristupanju EU.
Zagovaranje zasnovano na dokazima
Cilj Instituta za razvoj i inovacije, koordinatora i regionalnih partnera je da se kroz sprovođenje projekta „converge2eu“ uspostavi sveobuhvatan istraživački i zagovarački okvir za praćenje socio-ekonomskih pokazatelja razvoja u Srbiji u odnosu na one u EU.
Poseban naglasak je stavljen na zagovaranje zasnovano na dokazima, pre svega zbog nedostatka sličnih podataka o konvergenciji – što je jedan od zaključaka sastanka lidera zapadnog Balkana u Tirani 2023. godine u okviru Berlinskog procesa.
Ovim se izlazi u susret potrebama za preciznim okvirom koji političari sa zapadnog Balkana traže još od 2023. godine, kao i za nezavisnim i nepristrasnim pristupom.
